Η κατάσταση στην Εκπαίδευση φτάνει σε οριακό σημείο και οι εκπαιδευτικοί την Τετάρτη 21 Οκτώβρη απεργούν για ουσιαστικές αυξήσεις στους μισθούς, για ουσιαστική στήριξη του έργου τους, για σχολεία ασφαλή, για την ικανοποίηση των μορφωτικών αναγκών των παιδιών, για δημόσια και δωρεάν Παιδεία απέναντι στην εμπορευματοποίηση και στην κατηγοριοποίηση σχολείων, μαθητών, εκπαιδευτικών.
Με αφορμή την κινητοποίηση που παίρνει πανεκπαιδευτικά χαρακτηριστικά, ο «Ριζοσπάστης» μίλησε με τον Νίκο Βουρδουμπά, πρόεδρο της ΔΟΕ, και τον Ανδρέα Καργόπουλο, πρόεδρο της ΟΛΜΕ, για όλα αυτά που βγάζουν τους εκπαιδευτικούς στον δρόμο του αγώνα.
- Προτάσσετε το μεγάλο πρόβλημα της ακρίβειας, των όρων ζωής των εκπαιδευτικών, την υποχρηματοδότηση της Εκπαίδευσης. Ποιο νήμα συνδέει όλα αυτά που εκφράζονται στην καθημερινότητα των εκπαιδευτικών - και όχι μόνο - στις μέρες μας;
Α.Κ.: Τα μορφωτικά δικαιώματα των μαθητών, η ασφάλεια εκπαιδευτικών και μαθητών στο σχολείο, αλλά και η αξιοπρεπής διαβίωση των εκπαιδευτικών κοστολογούνται από την κυβέρνηση ακριβά... Αντίθετα, τα 30 δισ. του «ReΑrm Europe», οι έξι - επτά ελληνικές αποστολές που είναι στο εξωτερικό και η συστοιχία Patriot που είναι στη Σαουδική Αραβία, είναι κόστος αποδεκτό από την κυβέρνηση.
Είναι ξεκάθαρο ότι, όπως και οι άλλες χώρες της ΕΕ, σε αυτήν τη φάση, ιεραρχούν οικονομικά τους εξοπλισμούς, την πολεμική προετοιμασία, την επιδότηση μεγάλων ομίλων και δεν ιεραρχούν την Εκπαίδευση, την Υγεία, τους άλλους τομείς κοινωνικής πρόνοιας.
Ν.Β.: Δεν νομίζω ότι υπάρχει σήμερα εκπαιδευτικός που ζει με αυτούς τους εξευτελιστικούς μισθούς που παίρνουμε, μόνιμος και αναπληρωτής, που δεν καταλαβαίνει πόσο καθοριστικά επηρεάζει κάθε πλευρά της καθημερινότητάς μας, εντός και εκτός σχολείου, αυτό που ονομάζουμε «πολεμική προσαρμογή και προετοιμασία». Οταν βάζει βενζίνη για να μετακινηθεί στο σχολείο με 2,1 - 2,2 ευρώ, όταν αγωνιά αν θα βάλει πετρέλαιο φέτος, όταν έχει έναν μέσο μισθό που έχει χάσει πάνω από το 45% της πραγματικής του αξίας τα προηγούμενα χρόνια, εξαιτίας της ακρίβειας.
Τα ίδια ακριβώς ισχύουν και με τα χρήματα που φτάνουν, ή μάλλον ΔΕΝ φτάνουν στα σχολεία, μετά την κατάργηση των σχολικών επιτροπών. `Η με τον αριθμό των μόνιμων διορισμών που μειώθηκαν στο μισό από τις αρχικές εξαγγελίες φέτος, ή τα χιλιάδες κενά εκπαιδευτικών σε όλα τα σχολεία που παραμένουν στα μέσα Οκτωβρίου. Λεφτά λοιπόν υπάρχουν για τη χρηματοδότηση των πολεμικών σφαγείων και τους λίγους, αλλά όχι για τους εκπαιδευτικούς, τα σχολεία και τις ανάγκες τους. Δεν μπορεί να γίνει πια ανεκτό εμείς και τα σχολεία μας να φυτοζωούμε, να ακούμε μονίμως για «εξοικονόμηση» και «κόφτες» και γύρω μας να χορεύουν δισ. ευρώ.
Στο κάλεσμα της ΔΟΕ για την απεργία γίνεται λόγος για εξουθένωση αλλά και απαξίωση του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού. Πείτε μας λίγο παραπάνω γι' αυτό.
Ν.Β.: Είναι η πραγματικότητα που συναντάμε πλέον σε όλα τα σχολεία, ίσως είναι αυτό που κυριαρχεί στη σκέψη και στην καθημερινότητα των εκπαιδευτικών. Οτι οι εκπαιδευτικοί αντιμετωπίζουμε μια διαρκή απαξίωση σε παιδαγωγικό πρώτα επίπεδο αλλά και σε εργασιακό, με ένα ασφυκτικό και αυταρχικό πλαίσιο που κάνει την καθημερινότητα και την εκπαιδευτική διαδικασία ανυπόφορη.
Που δειχνόμαστε με το δάχτυλο για όλα τα κακώς κείμενα της Εκπαίδευσης, που παλεύουμε χωρίς καμία στήριξη να κρατήσουμε όρθια τα σχολεία, που αντιμετωπίζουμε πειθαρχικά, διώξεις για κάθε διεκδίκηση και αγώνα που δίνουμε. Για να μην πούμε για τις απανωτές εγκυκλίους, τα διάφορα προγράμματα και μέρες δράσης που δεν αφήνουν πια καμία δυνατότητα να ασχοληθεί ο εκπαιδευτικός με την ουσιαστική παιδαγωγική διαδικασία.
Για όλα αυτά απεργούμε και βγαίνουμε μαζικά στους δρόμους στις 21/10, σε κάθε πόλη. Για να ακουστεί δυνατά η φωνή μας, για να ζούμε και να δουλεύουμε με αξιοπρέπεια. Για ένα σχολείο που χωρά και στηρίζει όλα τα παιδιά.
Α.Κ.: Η απεργία προκηρύχθηκε για την απαράδεκτη κατάσταση που ζούμε εμείς οι εκπαιδευτικοί, που αφορά πρώτα τους υλικούς όρους διαβίωσής μας. Ενα μεγάλο κομμάτι του κλάδου ζει σε συνθήκες απόλυτης εξαθλίωσης πλέον. Αφορά τις απαράδεκτες συνθήκες εργασίας μέσα στο σχολείο, τους επικίνδυνους χώρους - είδατε τι έγινε στην Γκράβα, μέσα σε μια βδομάδα είχαμε παιδί στο νοσοκομείο από τα Βασιλικά της Θεσσαλονίκης, πτώσεις σοβάδων πάλι στη Λαμία, στον Κορυδαλλό, στην Πεδινή στα Γιάννενα... Και βέβαια είναι πρόβλημα η ίδια η εντατικοποίηση της εργασίας στο σχολείο, όπου πλέον ο εκπαιδευτικός καλείται να κάνει τα πάντα σε ένα ασφυκτικό, αυταρχικό πλαίσιο από την κυβέρνηση, είτε αφορά τα συνδικαλιστικά δικαιώματα είτε το περιεχόμενο της διαχείρισης της γνώσης, ακόμα και απλά διοικητικά ζητήματα.
- Ξεκινήσατε με αποφάσεις των Ομοσπονδιών των εκπαιδευτικών για εικοσιτετράωρη απεργία, αλλά ακολούθησαν πολλοί άλλοι φορείς της Εκπαίδευσης που θα συμμετέχουν στις συγκεντρώσεις, που θα συναντηθείτε μαζί στους δρόμους. Τι σηματοδοτεί αυτό;
Ν.Β.: Η απεργιακή κινητοποίηση που ανακοίνωσε πρώτη η ΔΟΕ, συμπαρέσυρε και τις άλλες εκπαιδευτικές Ομοσπονδίες, αλλά και τους φοιτητές και τους μαθητές. Γιατί τα προβλήματα, που είναι εκρηκτικά, και κάθε μέρα επιβεβαιώνονται με πολύ τραγικό τρόπο, έχουν έναν κοινό παρονομαστή. Οτι αντιμετωπίζεται η ζωή, η εργασιακή μας κατάσταση, οι ανάγκες των σχολείων, τα μορφωτικά δικαιώματα των παιδιών μας σαν κόστος.
«Συμμάζεμα» ονόμασε το ΥΠΑΙΘΑ την πολιτική των περικοπών, τις συγχωνεύσεις τμημάτων, τις απαράδεκτες ελλείψεις στην Ειδική Αγωγή κ.ά. Αντίστοιχη κατάσταση επικρατεί και στις υπόλοιπες βαθμίδες της Εκπαίδευσης. Για αυτό και το σύνθημα που έχει βγει στις κινητοποιήσεις ενιαιοποιεί την κατεύθυνση που θέλουμε να έχει ο αγώνας μας. Παλεύουμε για ένα σχολείο που θα μορφώνει και δεν θα εξουθενώνει - εξοντώνει μαθητές και εκπαιδευτικούς.
Α.Κ.: Ολα τα αιτήματα που έχουμε διαμορφωμένα αφορούν συνολικά τους εργαζόμενους. Εχουν να κάνουν με την ίδια τη μόρφωση των παιδιών, όπως είναι η ασφάλεια των σχολικών κτιρίων, η επάρκεια εκπαιδευτικών, το περιεχόμενο της μόρφωσης, οι αλλαγές που γίνονται στο νέο Λύκειο που αντικειμενικά το κάνουν εξετασιοκεντρικό, πανάκριβο, αποκρουστικό για τα παιδιά. Και αυτός είναι ο κοινός παράγοντας που θα μας βρει, όλους τους φορείς που εμπλεκόμαστε στην Εκπαίδευση, στη μεγάλη απεργιακή κινητοποίηση που θα γίνει στις 21 του μηνός.
- Πώς συνομιλούν οι πανεκπαιδευτικές κινητοποιήσεις της Τετάρτης που θα γίνουν στη χώρα μας με τις κινητοποιήσεις που γίνονται στη Γαλλία;
Α.Κ.: Υπάρχει ένα κοινό νήμα. Μόλις έβλεπα μια φωτογραφία από το Μουσικό Σχολείο Λευκάδας με πανό αλληλεγγύης στους μαθητές της Γαλλίας, solidarite στα Γαλλικά κιόλας έγραφε από κάτω. Αν δείτε γιατί κινητοποιούνται οι μαθητές, είναι τα ίδια προβλήματα που έχουμε και εμείς εδώ: 35άρια τμήματα στη Γαλλία, πρόβλημα στην υλικοτεχνική υποδομή, το σχολείο αποκρουστικό, εξετασιοκεντρικό και εκεί. Και βέβαια αυτό πίεσε και τη γαλλική κυβέρνηση στο να προσλάβει κι άλλους εκπαιδευτικούς.
Είναι κοινά τα προβλήματα σε όλη την Ευρώπη. Το επάγγελμα του εκπαιδευτικού έχει γίνει πλέον αντιδημοφιλές. Δεν πάνε εκπαιδευτικοί να δουλέψουν και οι λόγοι είναι αυτοί που είπαμε και πριν, οι μισθοί, η εντατικοποίηση, το καθεστώς του αυταρχισμού που υπάρχει και αυτό γίνεται πλέον και στη χώρα μας.
Το δεύτερο είναι η κατάσταση των σχολικών κτιρίων όπου όντως και στην Ευρώπη πλέον είναι η κατάσταση τραγική. Αλλά και το ίδιο το περιεχόμενο του σχολείου, που πλέον έχει μετατραπεί σε ένα εξεταστικό κέντρο που είναι αποκρουστικό για τους μαθητές, δεν μπορούν να το παρακολουθήσουν μαθητές που έρχονται από πιο φτωχά λαϊκά στρώματα, με αποτέλεσμα να διεκδικούν το αυτονόητο: Να μπορούν να μορφώνονται ολόπλευρα, ανεξάρτητα ποια είναι η κοινωνικοοικονομική προέλευση του κάθε μαθητή.
Αυτά είναι που μας ενώνουν σε όλη την Ευρώπη. Είναι προβλήματα που έχουν ξεκινήσει εδώ και χρόνια. Στην Αγγλία πάνω από τριάντα χρόνια υπάρχουν αυτές οι αλλαγές και αυτά είναι που κινητοποιούν τους μαθητές και θα τους κινητοποιήσουν και εδώ. Είναι και η καλύτερη απάντηση σε ένα αφήγημα που υπάρχει, ότι δήθεν αν γίνουμε Ευρώπη ή αντιγράψουμε αυτά τα εκπαιδευτικά συστήματα θα λυθούν τα προβλήματά μας. Οχι! Θα αυξηθούν τα προβλήματα, όπως εξήγησα, αντιγράφοντας αυτά τα εκπαιδευτικά συστήματα.
Ν.Β.: Οι αιτίες που κινητοποιούν αυτές τις ημέρες τους φοιτητές, τους μαθητές, τους εκπαιδευτικούς στη Γαλλία και αλλού, είναι κοινές και απολύτως αποκαλυπτικές πού πηγαίνουν τα πράγματα συνολικά στην Εκπαίδευση, ποια είναι η κατεύθυνση όλων των κυβερνήσεων, ακόμα και στις πιο «αναπτυγμένες» χώρες όπως αρέσκονται κάποιοι να κάνουν συγκρίσεις. Νομίζω ότι το σύνθημα που κυριάρχησε στα πλακάτ των διαδηλωτών και έφτασε σε όλο τον κόσμο «Η μόρφωση είναι δικαίωμα και όχι προνόμιο» δίνει τον τόνο και το πραγματικό περιεχόμενο αυτών των κινητοποιήσεων που πρέπει να δυναμώσουν κι άλλο το επόμενο διάστημα.
*Η συνέντευξη αναδημοσιεύεται από τον «Ριζοσπάστη του Σαββατοκύριακου» 17-18 Οκτώβρη 2026
